Bulgaristan’da Şirket Kurmak: Vergiler, Gerekli Belgeler, Şirket Türleri
Bulgaristan’da şirket kurarken dikkat edilmesi gereken şirket türleri, gerekli belgeler ve vergi türlerine dair detayları bu yazımızda bir araya getirdik.
Bulgaristan’da En Yaygın Şirket Türleri Nelerdir?
Bulgaristan’da şirket kurmak isteyen yabancı yatırımcılar %100 yabancı sermayeli şirket kurabilir. Gerçek ya da tüzel kişi olarak kurulabilen şirketler, Bulgar ortağı olmasa da Bulgar şirketi statüsünde değerlendirilir ve Bulgaristan Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösterir. Bulgaristan Ticaret Kanunu’na göre en yaygın şirket türleri şunlardır:
- Limited Şirket (OOD / EOOD): En yaygın tercih edilen şirket türüdür. Birden fazla ortakla kurulan limited şirketler OOD, tek ortaklı limited şirketler ise EOOD olarak adlandırılır. Asgari sermaye tutarı 2 Levadır. Yönetim yapısının daha basit olması ve ortakların pay devrinin şirket sözleşmesiyle sınırlandırılabilmesi nedeniyle özellikle KOBİ’ler ve yabancı yatırımcılar tarafından tercih edilir.
- Anonim Şirket (AD / EAD): Büyük ölçekli yatırımlar için uygun olan şirket türüdür. Birden fazla ortaklı anonim şirketler AD, tek ortaklı anonim şirketler ise EAD olarak kurulur. Asgari sermaye tutarı 50.000 Levadır. Sermayenin artırılmasına yönelik daha fazla imkân sunması nedeniyle üretim, finans ve büyük yatırım projelerinde tercih edilir. Ayrıca bankacılık ve sigortacılık gibi bazı sektörlerde anonim şirket kurulması yasal zorunluluktur.
- Kollektif Şirket: Ortakların şirket borçlarından sınırsız sorumlu olduğu şirket türüdür. Genellikle küçük ölçekli ortaklık yapılarında tercih edilir.
- Komandit Şirket: Sınırsız sorumluluğa sahip komandite ortaklar ile koydukları sermaye kadar sorumlu komanditer ortaklardan oluşan şirket türüdür.
Bulgaristan’da Şirket Kurmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Bulgaristan’da şirket kuruluşunda istenen belgeler, seçilen şirket türüne göre değişiklik gösterir. Yabancı yatırımcıların en çok tercih ettiği şirket türleri olan limited şirket (OOD/EOOD) ve anonim şirket (AD/EAD) için talep edilen başlıca belgeler aşağıdaki gibidir:
Limited Şirket (OOD/EOOD) Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler
- Şirket bilgilerini içeren beyanname (yönetici veya yöneticiler tarafından hazırlanır),
- Şirket kuruluş sözleşmesi,
- Ortak tüzel kişi ise, tüzel kişiliğin varlığını ve temsil yetkisini gösteren belge (yabancı veya ticaret siciline kayıtlı olmayan tüzel kişiler için),
- Tüzel kişinin şirkete ortak olma kararını gösteren yetkili organ kararı,
- Genel Kurulun (EOOD’de tek ortak sahibinin) yönetici atama kararı,
- Yönetici veya yöneticilerin noter tasdikli görev kabul beyanı ve imza sirküleri,
- Faaliyet konusu gerektiriyorsa ilgili kamu kurumlarından alınmış lisans ve izinler,
- Şirket sermayesinin yatırıldığını gösteren banka belgesi (asgari 2 Leva),
- Sermayenin ayni sermaye olarak konulması halinde mevzuatın öngördüğü ek belgeler,
- Özel mevzuat kapsamında istenebilecek diğer belgeler.
Anonim Şirket (AD/EAD) Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler
- Şirket bilgilerini içeren beyanname,
- Ana sözleşme veya tek kişilik anonim şirketlerde kuruluş sözleşmesi,
- Kuruluş toplantısı tutanağı,
- Ortak tüzel kişinin kuruluşunu ve temsil yetkisini gösteren belgeler (gerektiğinde),
- Hissedar tüzel kişinin anonim şirkete katılım kararını gösteren yetkili organ kararı,
- Yönetim Kurulu üyelerinin seçimine ilişkin toplantı tutanağı (çift kademeli yönetim yapısında),
- Tüzel kişi yönetim kurulu üyesi bulunuyorsa temsilci atama kararı ve ilgili belgeler,
- Şirket temsilcilerinin seçimine ilişkin Yönetim Kurulu veya Müdürler Kurulu toplantı tutanağı,
- Kurucu tüzel kişilerin anonim şirkete katılım kararları,
- Kuruluş aşamasında hisse sahibi olan kişilerin listesi,
- Kurucular tarafından hazırlanan ilgili kanuni beyannameler,
- Yönetim organı üyelerinin noter tasdikli görev kabul belgeleri ve kanunda öngörülen beyanları,
- Şirketi temsil edecek kişilerin noter tasdikli görev kabul belgeleri ve imza sirküleri,
- Gerekli olması halinde faaliyet konusu için lisans ve izin belgeleri,
- Kanunen zorunlu olan uzmanlık veya yeterlilik belgeleri,
- Şirket sermayesinin bankaya yatırıldığını gösteren belge (asgari 50.000 Leva),
- Ayni sermaye konulması halinde ilgili ek belgeler,
- Özel mevzuat kapsamında talep edilen diğer belgeler.
Bulgaristan’da Şirket Kurmak İçin Şartlar Nelerdir?
.Şirket açabilmek için genel olarak aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekir:
- Şirket için benzersiz bir ticaret unvanı belirlenmesi,
- Bulgaristan’da resmi bir şirket adresinin bulunması,
- Şirket yöneticisinin atanması,
- Gerekli asgari sermayenin yatırılması,
- Ticaret Siciline kayıt işlemlerinin tamamlanması,
- Vergi kayıtlarının yapılması,
- Faaliyete göre gerekli lisans veya izinlerin alınması (gerekiyorsa).
Bulgaristan’da Şirket Kurma Maliyeti Ne Kadardır?
Bulgaristan’da şirket kurma maliyeti; seçilen şirket türüne, resmi harçlara, noter ve tercüme masraflarına, danışmanlık hizmetlerine ve şirketin faaliyet alanına göre değişiklik gösterir. Limited şirket kuruluşunda yasal asgari sermaye tutarı 2 Bulgar Levası’dır. Ancak uluslararası ticaret yapan işletmelerin daha güçlü bir kurumsal görünüm elde edebilmesi ve iş ortakları nezdinde güven oluşturabilmesi amacıyla uygulamada en az 1.000 Bulgar Levası, tercihen 5.000 Bulgar Levası sermaye ile kuruluş yapılması önerilmektedir. Anonim şirket (AD/EAD) kuruluşunda ise asgari sermaye tutarı 50.000 Bulgar Levası’dır. Ayrıca resmi kuruluş harçları da şirket türüne göre değişmektedir. Limited şirket kuruluş başvurularında Ticaret Siciline kayıt ücreti 160 Bulgar Levası, elektronik başvurularda ise 110 Bulgar Levası olarak uygulanır. Ayrıca şirket unvanının tescili için 50, elektronik başvurularda ise 35 Bulgar Levası ücret ödenir. Tek kişilik anonim şirket kuruluşunda Ticaret Siciline kayıt ücreti 460, şirket unvanı tescil ücreti ise 50 Bulgar Levası’dır. Bankacılık veya sigortacılık alanında faaliyet gösterecek anonim şirketlerde ise Ticaret Siciline kayıt ücreti 1.700 Bulgar Levası olarak uygulanmaktadır. Tüm bunlara ek olarak;
- Noter onay ve tasdik ücretleri,
- Bulgarca yeminli tercüme giderleri,
- Hukuk veya mali müşavir danışmanlık ücretleri,
- Banka hesabı açılışına ilişkin masraflar,
- Faaliyet konusuna bağlı lisans ve izin ücretleri,
- Muhasebe hizmeti ve yıllık raporlama giderleri gibi giderler de oluşabilir.
Bulgaristan’da Şirket Nasıl Kurulur?
Bulgaristan’da şirket kuruluş süreci genellikle birkaç temel adımdan oluşur.
- İlk olarak faaliyet alanına uygun şirket türü seçilir. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için çoğunlukla OOD veya EOOD tercih edilir.
- Bulgaristan Ticaret Sicilinde daha önce kullanılmamış bir şirket adı belirlenir ve uygunluğu kontrol edilir.
- Şirketin resmi merkez adresi belirlenir. Bu adres fiziksel ofis veya yasal olarak kabul edilen sanal ofis olabilir.
- Şirket ortaklık yapısı, faaliyet konusu, sermaye bilgileri ve yönetim şekli şirket sözleşmesine işlenir.
- Kuruluş için gerekli sermaye şirket adına açılacak banka hesabına yatırılır ve banka tarafından belge düzenlenir.
- Hazırlanan tüm belgeler Bulgaristan Ticaret Siciline sunularak şirket tescil işlemi gerçekleştirilir.
- Şirket adına gerekli vergi kayıtları yapılır. Faaliyet hacmine göre KDV kaydı da gerekebilir.
- Kuruluş tamamlandıktan sonra şirket banka hesabı aktif hale getirilerek ticari işlemler başlatılır.
Bulgaristan’da Vergi Sistemi Nasıldır?
Bulgaristan’ın vergi sistemi diğer Avrupa ülkelerine nazaran daha düşük ve öngörülebilirdir. Sabit vergi oranları sayesinde hem yerel hem de yabancı yatırımcılar için avantajlı bir iş ortamı sunar. Bulgaristan’da şirketlerin elde ettiği kazançlar üzerinden %10 oranında kurumlar vergisi uygulanır. Bu oran, Avrupa Birliği’ndeki en düşük kurumlar vergisi oranlarından biridir.
Katma Değer Vergisi (KDV) için standart oran %20’dir. Bununla birlikte, kanunla belirlenen bazı mal ve hizmetlerde %9 oranında indirimli KDV uygulanabilir. Şirketlerin ortaklarına dağıttığı kâr payları ise %5 temettü vergisine tabidir. Ayrıca çalışan istihdam eden işletmeler, işveren ve çalışan arasında paylaşılan sosyal güvenlik primlerini ilgili mevzuata uygun şekilde ödemekle yükümlüdür.
Bulgaristan’da e-Ticaret Şirketi Kurmak Avantajlı Mıdır?
Bulgaristan, Avrupa Birliği üyesi olması ve görece düşük işletme maliyetleri sayesinde e-ticaret girişimcileri tarafından tercih edilen ülkeler arasındadır. AB pazarına daha kolay erişim imkânı, düşük kurumlar vergisi oranı ve farklı Avrupa ülkelerine satış yapabilme avantajı birçok işletme için önemli fırsatlar sunar.
Bununla birlikte e-ticaret yapan şirketlerin AB tüketici hakları, KDV yükümlülükleri, mesafeli satış kuralları, veri koruma düzenlemeleri (GDPR) ve faaliyet gösterilecek pazaryerlerinin koşullarına uygun hareket etmesi gerekir. Şirket kuruluşundan önce hedef pazar, lojistik süreçleri ve vergisel yükümlülüklerin detaylı şekilde değerlendirilmesi, uzun vadede daha sağlıklı bir operasyon kurulmasına yardımcı olur.


